Ból kręgosłupa to jedna z najczęstszych dolegliwości narządu ruchu, z którą pacjenci zgłaszają się do lekarzy i fizjoterapeutów. Może dotyczyć różnych odcinków kręgosłupa – szyjnego, piersiowego lub lędźwiowego – i mieć zarówno charakter ostry, jak i przewlekły. W wielu przypadkach ból pleców znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie, dlatego kluczowe znaczenie ma właściwa diagnostyka oraz odpowiednio dobrane leczenie.
Dlaczego boli kręgosłup?
Kręgosłup stanowi złożoną strukturę kostno-stawową, otoczoną mięśniami, więzadłami i układem nerwowym. Ból może pojawić się na każdym jego poziomie – od podstawy czaszki aż po kość krzyżową. Najczęściej dolegliwości dotyczą jednak dolnego odcinka pleców, czyli kręgosłupa lędźwiowego.
Przyczyny bólu kręgosłupa bywają różnorodne i obejmują m.in. zmiany zwyrodnieniowe, urazy, przeciążenia, stany zapalne oraz patologie krążków międzykręgowych.
Ból kręgosłupa lędźwiowego – najczęstszy problem
Ból kręgosłupa lędźwiowego uznaje się za przewlekły, gdy utrzymuje się dłużej niż trzy miesiące. Najczęściej jego źródłem są choroby krążków międzykręgowych, prowadzące do podrażnienia korzeni nerwowych. W efekcie może rozwinąć się rwa kulszowa lub lumbago.
Do innych przyczyn należą:
- dysfunkcje stawów krzyżowo-biodrowych,
- kręgozmyk,
- stenoza kanału kręgowego,
- stany zapalne kości i stawów,
- wady postawy oraz skrzywienia kręgosłupa,
- urazy i choroby zwyrodnieniowe.
Ból kręgosłupa piersiowego – między łopatkami
Dolegliwości w odcinku piersiowym kręgosłupa często lokalizują się między łopatkami. Najczęściej wynikają z przeciążeń mięśniowych, długotrwałego siedzenia, braku aktywności fizycznej lub urazów, np. komunikacyjnych i sportowych.
Jednak ból w tej okolicy może być także związany z:
- dyskopatią,
- neuralgią międzyżebrową,
- chorobą Scheuermanna,
- osteoporozą,
- infekcjami lub zmianami nowotworowymi kręgosłupa.
Ból kręgosłupa szyjnego – napięcie, postawa i przeciążenia
Ból kręgosłupa szyjnego bardzo często wiąże się z długotrwałym przebywaniem w wymuszonej pozycji, np. przy komputerze. Do częstych przyczyn należą również:
- przeciążenia mięśni szyi,
- patologie krążków międzykręgowych,
- stany zapalne,
- wady postawy,
- infekcje wirusowe,
- choroby reumatyczne lub neurologiczne.
W niektórych przypadkach ból szyi może towarzyszyć poważniejszym schorzeniom, dlatego nie należy go bagatelizować.
Ból kręgosłupa a objawy towarzyszące
Ból kręgosłupa i ból głowy
Jednoczesne występowanie bólu pleców i bólu głowy może wskazywać na ucisk struktur nerwowych w odcinku szyjnym, zaburzenia ustawienia kręgów lub obecność punktów spustowych w mięśniach szyi. Takie objawy wymagają dokładnej diagnostyki.
Ból kręgosłupa i ból podbrzusza
Ból lędźwiowy promieniujący do podbrzusza bywa związany zarówno z problemami kręgosłupa, jak i schorzeniami układu pokarmowego czy moczowo-płciowego. Może też mieć podłoże ginekologiczne lub psychogenne.
Ból kręgosłupa a trudności w oddychaniu
Kłucie w plecach przy oddychaniu może być wynikiem ucisku nerwów, dysfunkcji przepony lub neuralgii międzyżebrowej. W przypadku bólu po lewej stronie pleców zawsze należy wykluczyć przyczyny kardiologiczne.
Ból kręgosłupa i drętwienie kończyn
Drętwienie rąk lub nóg często świadczy o ucisku korzeni nerwowych. Lokalizacja objawów zależy od odcinka kręgosłupa objętego patologią – szyjnego lub lędźwiowego.
Warto pamiętać, że nieprawidłowy zgryz może wpływać na napięcia w obrębie szyi i karku, dlatego konsultacja u specjalisty, takiego jak ortodonta Kraków, bywa istotnym elementem kompleksowej diagnostyki bólu kręgosłupa.
Diagnostyka bólu kręgosłupa
Proces diagnostyczny rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu medycznego. Następnie lekarz ocenia ruchomość, siłę mięśni oraz wykonuje testy kliniczne. W wielu przypadkach konieczne są badania obrazowe, takie jak RTG, rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa.
Z bólem kręgosłupa warto zgłosić się najpierw do lekarza pierwszego kontaktu, który w razie potrzeby skieruje pacjenta do ortopedy lub neurologa.
Leczenie bólu kręgosłupa
W łagodniejszych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne – leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, podawane doustnie lub w formie zastrzyków. W ostrych stanach, takich jak rwa kulszowa, wykorzystuje się również iniekcje nadtwardówkowe.
Jeśli objawy utrzymują się przez dłuższy czas i nie reagują na leczenie zachowawcze, w niektórych sytuacjach rozważa się leczenie operacyjne.
W przypadku przewlekłych dolegliwości coraz więcej pacjentów decyduje się na indywidualnie dobraną fizjoterapię – doświadczona fizjoterapia Poznań może znacząco skrócić czas rekonwalescencji i ograniczyć nawroty bólu.
Rehabilitacja przy bólu kręgosłupa
Rehabilitacja odgrywa kluczową rolę w leczeniu bólu kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowego. W początkowej fazie zaleca się ograniczenie aktywności, unikanie dźwigania oraz prawidłową technikę wykonywania codziennych czynności.
Pomocne są:
- ćwiczenia wzmacniające i rozciągające,
- korekcja ergonomii pracy,
- pozycja krzesełkowa odciążająca odcinek lędźwiowy,
- odpowiednie ułożenie podczas odpoczynku.
Domowe sposoby na ból kręgosłupa
Uzupełnieniem leczenia mogą być proste metody domowe, takie jak:
- kąpiele z solą Epsom,
- ciepłe okłady i borowina,
- naturalne środki wspierające redukcję stanów zapalnych, np. kurkuma,
- delikatne techniki relaksacyjne i rozluźniające mięśnie.
