Dieta niskosalicylanowa. Dlaczego kawa i awokado nie są dla każdego?
Dieta niskosalicylanowa, potocznie nazywana „dietą aspirynową”, zyskuje na znaczeniu. Coraz więcej osób dowiaduje się, że ich przewlekłe dolegliwości mogą mieć związek z nadwrażliwością na salicylany. Co zaskakujące, problem nie dotyczy wyłącznie leków przeciwbólowych. Na liście produktów niewskazanych znajdują się również kawa, awokado, większość owoców, a nawet niektóre zioła.
Choć salicylany kojarzą się głównie z aspiryną i niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, występują także naturalnie w żywności. Dlatego osoby wrażliwe powinny zwracać uwagę nie tylko na skład apteczki, ale również na zawartość talerza.
Przeczytaj także: Jak obniżyć kortyzol? Naturalne sposoby, które warto znać
Coraz więcej osób z nietolerancją salicylanów
Eksperci podkreślają, że nieprawidłowa tolerancja salicylanów jest coraz częściej rozpoznawana. Mechanizm tej nadwrażliwości nie został jeszcze w pełni poznany. Wiadomo jednak, że problem częściej dotyczy osób z astmą oskrzelową.
Reakcje organizmu mogą być bardzo różne. U części pacjentów pojawiają się przewlekłe stany zapalne zatok, u innych duszności lub objawy skórne. Czasami symptomy są niespecyficzne, dlatego trudno je powiązać z dietą.
Do najczęstszych objawów należą:
- zmiany skórne i pokrzywka,
- duszności oraz niedrożność nosa,
- katar i przewlekłe zapalenie zatok,
- bóle brzucha, nudności i biegunki,
- obrzęk naczynioruchowy,
- w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.
Właśnie dlatego dieta niskosalicylanowa może okazać się kluczowa dla osób z potwierdzoną nadwrażliwością.
Salicylany nie tylko w lekach
Reakcje nadwrażliwości mogą pojawić się nie tylko po zażyciu aspiryny czy innych NLPZ. Salicylany występują naturalnie w wielu produktach spożywczych. Ponadto mogą wchodzić w reakcje krzyżowe z substancjami o podobnej budowie chemicznej.
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku:
- aromatów sztucznych i naturalnych,
- barwników azowych (m.in. E107, E110, E122-124, E128, E129, E151, E154, E155),
- benzoesanów (E213-219),
- mentolu i mięty,
- olejków eukaliptusowych,
- przeciwutleniaczy E320-321.
Co ważne, nawet niewielka dawka – powyżej 0,5 mg salicylanów na 100 g produktu – może wywołać objawy u osób wrażliwych. Jednak tolerancja jest sprawą indywidualną. U jednej osoby reakcja pojawi się szybko, u innej dopiero po większym spożyciu.
Dieta niskosalicylanowa – czego unikać?
Podstawą postępowania w przypadku nadwrażliwości jest eliminacja wybranych leków oraz wprowadzenie diety o niskiej zawartości salicylanów. W praktyce oznacza to ograniczenie wielu popularnych produktów.
Najczęściej niewskazane są:
- produkty marynowane i wysoko przetworzone,
- słodycze,
- większość owoców, szczególnie jagodowe i suszone,
- zioła oraz intensywne przyprawy,
- kawa, awokado, ogórki.
Dla wielu osób eliminacja kawy czy świeżych owoców bywa zaskoczeniem. Jednak w przypadku potwierdzonej nadwrażliwości dieta niskosalicylanowa może znacząco zmniejszyć nasilenie objawów.
Warto pamiętać, że zdrowie jamy ustnej ma wpływ na cały organizm, również przy dietach eliminacyjnych. Doświadczony ortodonta Poznań może pomóc w ocenie zgryzu i funkcji żucia, co ma znaczenie przy ograniczeniach żywieniowych.
Co można jeść na diecie niskosalicylanowej?
Choć lista ograniczeń wydaje się długa, wciąż pozostaje wiele produktów dobrze tolerowanych. Należą do nich przede wszystkim:
- jajka,
- mięso i podroby,
- ryby i owoce morza,
- nabiał,
- rośliny strączkowe,
- produkty zbożowe,
- tłuszcze roślinne (z wyłączeniem tych z orzechów i oliwy z oliwek),
- masło i margaryna.
Warto również pamiętać, że obróbka termiczna oraz dojrzewanie owoców i warzyw mogą zmniejszać zawartość salicylanów. Dlatego lepiej wybierać produkty dojrzałe i poddawać je gotowaniu lub pieczeniu.
Czy dieta niskosalicylanowa jest skuteczna?
Choć wielu pacjentów zauważa poprawę po wprowadzeniu diety eliminacyjnej, eksperci podkreślają, że wciąż brakuje długoterminowych badań na dużą skalę. Skuteczność diety niskosalicylanowej może być różna w zależności od osoby i stopnia nadwrażliwości.
Dlatego przed wprowadzeniem restrykcyjnych zmian w jadłospisie warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem. Samodzielna eliminacja wielu produktów może prowadzić do niedoborów pokarmowych.
Dieta eliminacyjna może zmieniać sposób żucia i wybór konsystencji posiłków. W takiej sytuacji warto skonsultować się ze specjalistą, jakim jest ortodonta Wrocław, aby ocenić, czy sposób gryzienia nie obciąża nadmiernie zgryzu.
Kto powinien rozważyć dietę aspirynową?
Dieta niskosalicylanowa nie jest przeznaczona dla wszystkich. Powinna ją stosować wyłącznie osoba z rozpoznaną nadwrażliwością na salicylany. W przeciwnym razie eliminacja tak dużej grupy produktów nie ma uzasadnienia.
Jeśli jednak ktoś doświadcza nawracających objawów, takich jak duszności, przewlekły katar, bóle brzucha czy pokrzywka po spożyciu określonych pokarmów, warto skonsultować się ze specjalistą. W niektórych przypadkach zmiana diety może znacząco poprawić komfort życia.
Kawa i awokado dla większości osób pozostaną zdrowymi elementami diety. Jednak dla osób wrażliwych mogą stać się źródłem poważnych dolegliwości. Właśnie dlatego świadomość istnienia diety niskosalicylanowej jest tak ważna.


