Odporność po szczepieniu przeciw krztuścowi od lat pojawia się w debacie publicznej. Często towarzyszy temu przekonanie, że szczepienia nie zapewniają trwałej ochrony. Wzrost liczby dodatnich wyników serologicznych u dorosłych bywa interpretowany jako dowód szerokiej transmisji choroby. Jednak nowe dane pokazują, że taki wniosek może być zbyt uproszczony.
Najnowsza praca opublikowana w Nature Communications wprowadza istotną korektę do naszego rozumienia epidemiologii krztuśca. Autorzy wykazali, że odporność po szczepieniu przeciw krztuścowi, zwłaszcza po szczepionkach pełnokomórkowych DTwP, może utrzymywać się znacznie dłużej, niż dotąd zakładano. Co więcej, dodatnie wyniki serologiczne u dorosłych często nie świadczą o świeżym zakażeniu.
Przeczytaj także: Dieta wysokotłuszczowa – naukowcy z MIT biją na alarm
Przełom w rozumieniu trwałości odporności
Jednym z kluczowych wniosków badania jest fakt, że odporność po szczepieniu przeciw krztuścowi była systematycznie niedoszacowywana. Autorzy zastosowali model, który pozwala oddzielić rzeczywiste zakażenia od reaktywacji pamięci immunologicznej. Dzięki temu możliwe było dokładniejsze spojrzenie na dane epidemiologiczne.
U osób zaszczepionych w dzieciństwie szczepionką pełnokomórkową kontakt z Bordetella pertussis często nie prowadzi do choroby. Zamiast tego dochodzi do naturalnego wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej. W rezultacie poziom przeciwciał wzrasta, mimo braku aktywnej infekcji. Taki mechanizm może podtrzymywać odporność nawet przez 30–50 lat.
Dlaczego dodatnia serologia nie oznacza nowego zakażenia
Dotychczas w wielu analizach przyjmowano, że wykrycie przeciwciał anti-PT IgG u dorosłych oznacza niedawne zakażenie. Nowe badania pokazują jednak, że to założenie często jest błędne. W wielu grupach wiekowych prawdopodobieństwo, że dodatni wynik serologiczny oznacza faktyczną infekcję, spada poniżej 50 procent.
Oznacza to, że znaczna część wyników odzwierciedla sprawnie działającą pamięć immunologiczną. Dlatego interpretowanie seroprewalencji bez uwzględnienia mechanizmów odporności może prowadzić do zawyżania liczby zakażeń. W efekcie powstaje mylne wrażenie masowej transmisji choroby.
Co mówi ekspertka
Znaczenie nowych ustaleń podkreśla prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska. Zwraca ona uwagę, że krztusiec jest chorobą bakteryjną, w której toksyny uszkadzają nabłonek dróg oddechowych. Jednocześnie osłabiają naturalne mechanizmy obronne płuc.
U nastolatków i dorosłych choroba często ma łagodniejszy przebieg. Najczęściej objawia się długotrwałym, męczącym kaszlem. Jednak mimo braku ciężkich objawów osoby te mogą być źródłem zakażenia dla niemowląt. To właśnie u najmłodszych krztusiec stanowi największe zagrożenie.
Podobnie jak w innych obszarach medycyny, również w stomatologii kluczową rolę odgrywa wczesna interwencja specjalisty, dlatego regularny kontakt z lekarzem, takim jak ortodonta Kraków, wpisuje się w szerszą strategię dbania o zdrowie na przestrzeni lat.
Różnice między szczepionkami mają znaczenie
Profesor zwraca uwagę na istotne różnice między szczepionkami. Odporność po szczepieniu bezkomórkowym DTaP utrzymuje się zwykle 3–5 lat. Następnie stopniowo maleje. Natomiast odporność po szczepionkach pełnokomórkowych DTwP jest znacznie trwalsza.
Nowe dane sugerują, że może ona utrzymywać się nawet od 20 do 80 lat. Co istotne, odpowiedź immunologiczna po DTwP bardziej przypomina tę, która powstaje po naturalnym przechorowaniu. Jednak w przeciwieństwie do choroby nie wiąże się z ryzykiem powikłań.
Znaczenie dla diagnostyki i polityki szczepień
Nowe wyniki pokazują, że diagnostyka krztuśca oparta wyłącznie na badaniach serologicznych może prowadzić do systematycznych błędów. Dlatego konieczne jest ostrożniejsze interpretowanie dodatnich wyników u dorosłych.
Wnioski z badania:
- Podważają narrację o powszechnej, niekontrolowanej transmisji krztuśca.
- Wzmacniają dowody na długotrwałą odporność po szczepieniu przeciw krztuścowi DTwP.
- Wskazują na potrzebę bardziej zniuansowanego podejścia do danych serologicznych.
Co to oznacza w praktyce
Dla krajów takich jak Polska nowe dane mają szczególne znaczenie. Strategia polegająca na stosowaniu szczepionek pełnokomórkowych we wczesnym dzieciństwie, a następnie dawek przypominających preparatami bezkomórkowymi, może zapewniać lepszą kontrolę choroby.
Odporność po szczepieniu przeciw krztuścowi nie jest krótkotrwała. Przeciwnie, dobrze ukształtowana pamięć immunologiczna może chronić organizm przez dekady. Dlatego nowe ustalenia stanowią ważny argument za opieraniem decyzji zdrowotnych na rzetelnych danych naukowych.
W szerszym ujęciu pokazuje to, jak ważna jest kompleksowa opieka zdrowotna, obejmująca zarówno profilaktykę chorób zakaźnych, jak i działania wspierające powrót do zdrowia, takie jak rehabilitacja Poznań, szczególnie po długotrwałych lub obciążających infekcjach.
