Europejski Dzień Walki z Otyłością 2026. Ponad połowa dorosłych Polaków ma nadwagę lub otyłość

22 maja obchodzony jest Europejski Dzień Walki z Otyłością. To inicjatywa, która zwraca uwagę na rosnący problem nadwagi i otyłości w Polsce oraz na świecie. Eksperci alarmują, że otyłość nie jest jedynie problemem estetycznym. Przede wszystkim to przewlekła choroba, która zwiększa ryzyko wielu groźnych schorzeń i pogarsza jakość życia.

Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego ponad połowa dorosłych Polaków ma zbyt wysoką masę ciała. Co więcej, prognozy wskazują, że problem będzie nadal narastał również wśród dzieci i młodzieży.

Ponad połowa Polaków ma nadwagę lub otyłość

Dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego pokazują, że zbyt wysoką masę ciała ma już 52,2% Polaków po 20. roku życia. Natomiast otyłość rozpoznano u 13,6% badanych.

Wśród mężczyzn problem wygląda jeszcze poważniej. Nadwagę i otyłość stwierdzono u 62,1% badanych, a sama otyłość dotyczy 15,7%.

Z kolei wśród kobiet nadwagę lub otyłość ma 42,6% badanych, natomiast otyłość występuje u 11,7%.

Dodatkowo Narodowy Fundusz Zdrowia podaje, że:

• 35% pacjentów ma nadwagę,
• 28% choruje na otyłość,
• średnie BMI w Polsce wynosi 27,5.

Co istotne, problem nasila się wraz z wiekiem. Nadwaga i otyłość dotyczą już nawet 78% mężczyzn po 65. roku życia.

Przeczytaj także: Aparaty nakładkowe na zęby. Nowoczesna metoda leczenia wad zgryzu

Otyłość to przewlekła choroba

Eksperci przypominają, że otyłość została wpisana do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10. Oznacza to, że wymaga leczenia, diagnostyki oraz długofalowego wsparcia medycznego.

Według definicji WHO otyłość oznacza nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej, które stanowi zagrożenie dla zdrowia. Co więcej, problem stale rośnie na całym świecie.

Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że:

• odsetek dorosłych żyjących z otyłością wzrósł globalnie z 7% do 16% w latach 1990–2022,
• liczba dzieci i młodzieży z otyłością zwiększyła się czterokrotnie,
• około 5 mln zgonów związanych z chorobami niezakaźnymi było powiązanych z nadmiernym BMI.

Eksperci podkreślają również, że otyłość coraz częściej rozwija się już w dzieciństwie, a następnie utrzymuje się przez całe dorosłe życie.

Nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko wielu chorób

Nadmierna masa ciała wpływa praktycznie na cały organizm. W efekcie otyłość zwiększa ryzyko rozwoju wielu przewlekłych schorzeń, między innymi:

• cukrzycy typu 2,
• nadciśnienia tętniczego,
• chorób serca,
• udaru mózgu,
• stłuszczenia wątroby,
• przewlekłej choroby nerek,
• bezdechu sennego,
• zwyrodnienia stawów,
• depresji,
• niektórych nowotworów.

Szczególnie niebezpieczna pozostaje otyłość brzuszna. To właśnie ona najmocniej zwiększa ryzyko miażdżycy, cukrzycy typu 2 oraz powikłań sercowo-naczyniowych.

Skąd bierze się otyłość?

Specjaliści podkreślają, że otyłość ma złożone przyczyny. Nie wynika wyłącznie z niewłaściwej diety czy braku silnej woli.

Na rozwój choroby wpływają między innymi:

• siedzący tryb życia,
• mała aktywność fizyczna,
• nadmierne spożycie kalorii,
• przewlekły stres,
• niedobór snu,
• łatwy dostęp do wysoko przetworzonej żywności,
• czynniki genetyczne,
• zaburzenia hormonalne,
• problemy psychologiczne i emocjonalne.

Dodatkowo eksperci zwracają uwagę, że przewlekły stres oraz brak snu mogą zaburzać gospodarkę hormonalną i zwiększać apetyt na wysokoenergetyczne produkty.

Jak rozpoznać otyłość?

Najczęściej wykorzystywanym wskaźnikiem pozostaje BMI (Body Mass Index). Oblicza się je na podstawie masy ciała i wzrostu.

Według WHO:

• BMI powyżej 25 oznacza nadwagę,
• BMI powyżej 30 oznacza otyłość.

Jednak lekarze podkreślają, że samo BMI nie zawsze pokazuje rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Dlatego coraz większe znaczenie mają także:

• pomiar obwodu talii,
• analiza zawartości tkanki tłuszczowej,
• wskaźnik WHR (talia–biodra).

O otyłości brzusznej mówi się między innymi wtedy, gdy:

• obwód talii wynosi co najmniej 80 cm u kobiet,
• obwód talii wynosi co najmniej 94 cm u mężczyzn.

Jak zmniejszyć ryzyko nadwagi i otyłości?

Eksperci przypominają, że nawet niewielkie zmiany stylu życia mogą poprawić zdrowie oraz ograniczyć ryzyko powikłań.

Dlatego kluczowe znaczenie mają:

• regularna aktywność fizyczna,
• ograniczenie wysoko przetworzonej żywności,
• większe spożycie warzyw i produktów pełnoziarnistych,
• redukcja cukrów prostych i tłuszczów trans,
• odpowiednia ilość snu,
• regularne badania profilaktyczne.

WHO zaleca minimum 150–300 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo dla dorosłych. Natomiast dzieci i młodzież powinny podejmować co najmniej 60 minut aktywności każdego dnia.

Europejski Dzień Walki z Otyłością przypomina o rosnącym problemie

Eksperci nie mają wątpliwości, że nadwaga i otyłość pozostają jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny. Rosnąca liczba pacjentów oznacza bowiem jednocześnie wzrost zachorowań na cukrzycę typu 2, choroby serca oraz inne schorzenia metaboliczne.

Dlatego Europejski Dzień Walki z Otyłością przypomina, że profilaktyka powinna rozpoczynać się już od najmłodszych lat. Co więcej, trwała zmiana nawyków, regularny ruch oraz odpowiednie wsparcie medyczne mogą znacząco poprawić zdrowie i jakość życia pacjentów.