Rak piersi nadal pozostaje jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet. Jednocześnie skuteczność badań przesiewowych w dużym stopniu decyduje o rokowaniu. Mammografia od lat ratuje życie, jednak nie eliminuje wszystkich zagrożeń. Właśnie dlatego coraz większą uwagę przyciąga mammografia wspomagana sztuczną inteligencją.
Najnowsze badania pokazują, że wsparcie AI może realnie zmniejszyć liczbę agresywnych i zaawansowanych nowotworów. Co istotne, nie chodzi jedynie o większą wykrywalność, ale także o poprawę jakości diagnozy.
Problem nowotworów interwałowych
Tradycyjna mammografia ma swoje ograniczenia. Jednym z największych problemów pozostają nowotwory interwałowe. To raki, które rozwijają się po prawidłowym wyniku badania, ale przed kolejnym zaplanowanym screeningiem.
Szacuje się, że 20–30 procent takich przypadków mogło zostać wykrytych wcześniej. Niestety często mają one bardziej agresywny charakter. Ponadto zwykle rozpoznaje się je w późniejszym stadium. To z kolei pogarsza rokowanie i komplikuje leczenie.
U części chorych terapia onkologiczna wpływa również na stan jamy ustnej, dlatego pacjenci decydują się później na specjalistyczne konsultacje, jakie zapewnia ortodoncja Wrocław.
Przełomowe badanie ze Szwecji
Wyniki opublikowane w The Lancet pochodzą z pierwszego na świecie randomizowanego badania kontrolowanego na taką skalę. Badacze objęli nim ponad 100 tysięcy kobiet. Następnie losowo przydzielili je do dwóch grup.
Pierwsza grupa przeszła standardową mammografię z podwójnym odczytem radiologicznym. Druga grupa została objęta mammografią wspomaganą sztuczną inteligencją. Badanie prowadziła dr Kristina Lång z Uniwersytetu w Lund.
Jak sztuczna inteligencja wspiera radiologów
System AI nie zastępował lekarzy. Zamiast tego aktywnie wspierał proces diagnostyczny. Algorytm analizował obrazy mammograficzne i oceniał poziom ryzyka.
W praktyce:
- klasyfikował badania jako niskiego lub wysokiego ryzyka,
- kierował badania niskiego ryzyka do pojedynczego odczytu,
- wskazywał podejrzane obszary wymagające szczególnej uwagi.
Co ważne, system wcześniej wytrenowano na ponad 200 tysiącach badań z wielu krajów. Dzięki temu potrafił wychwytywać subtelne zmiany.
Przeczytaj także: Suplementy diety a leczenie stomatologiczne. Popularne preparaty mogą zaszkodzić
Mniej agresywnych nowotworów w kolejnych latach
Dwuletnia obserwacja przyniosła bardzo konkretne wyniki. W grupie kobiet objętych mammografią wspomaganą AI badacze odnotowali wyraźne korzyści.
W porównaniu z grupą kontrolną pojawiło się:
- 12 procent mniej nowotworów interwałowych,
- 16 procent mniej nowotworów inwazyjnych,
- 21 procent mniej dużych guzów,
- 27 procent mniej agresywnych podtypów raka piersi.
Ponadto aż 81 procent nowotworów wykryto podczas badań przesiewowych. W grupie standardowej było to 74 procent. Jednocześnie liczba wyników fałszywie dodatnich nie wzrosła.
Korzyści dla pacjentek i systemu ochrony zdrowia
Wcześniejsze wykrycie agresywnych nowotworów oznacza lepsze rokowanie. Dzięki temu pacjentki częściej unikają intensywnych terapii. Ponadto leczenie bywa krótsze i mniej obciążające.
Jednocześnie system ochrony zdrowia również zyskuje. Wcześniejsze analizy opublikowane w The Lancet Oncology oraz The Lancet Digital Health wykazały 44-procentową redukcję obciążenia radiologów. Co więcej, wykrywalność raka piersi wzrosła o 29 procent.
Jak podkreśla Jessie Gommers z Radboud University Medical Center, AI nie zastępuje lekarzy. Stanowi jednak realne wsparcie w ich codziennej pracy.
W podejściu do zdrowia coraz częściej podkreśla się znaczenie kompleksowej profilaktyki, obejmującej nie tylko dietę, ale także wsparcie takie jak fizjoterapia Poznań, pomagająca utrzymać organizm w dobrej kondycji.
Ograniczenia i dalsze badania
Autorzy badania wskazują również na ograniczenia projektu. Badanie objęło jeden kraj oraz jeden system AI. Ponadto nie analizowano różnic etnicznych ani rasowych.
Dlatego naukowcy planują kolejne analizy. Obejmą one inne populacje, kolejne rundy przesiewowe oraz ocenę opłacalności ekonomicznej. Zdaniem dr Lång dalsze pozytywne wyniki mogą otworzyć drogę do szerokiego wdrożenia AI.
Czy AI stanie się nowym standardem
Mammografia wspomagana sztuczną inteligencją przestaje być eksperymentem. Coraz częściej staje się realnym narzędziem klinicznym. Ograniczenie liczby agresywnych nowotworów to zmiana o ogromnym znaczeniu.
Choć przed technologią wciąż stoją wyzwania, kierunek jest jasny. AI może stać się jednym z najważniejszych sojuszników w walce z rakiem piersi. Dzięki temu profilaktyka zyskuje zupełnie nową jakość.
