Standardy diagnostyczne ADHD w Polsce – 64 tys. pacjentów i rosnące kontrowersje

Standardy diagnostyczne ADHD w Polsce budzą coraz większe emocje. Liczba pacjentów rośnie, jednak jednolitych zasad postępowania nadal brakuje. Według danych NFZ w 2010 roku z powodu ADHD leczono 32 tys. osób, natomiast w 2024 roku już 64 tysiące. W przypadku dorosłych wzrost jest jeszcze bardziej dynamiczny – z 1443 do ponad 11 tysięcy pacjentów.

Eksperci podkreślają, że to tylko dane publicznego systemu. Wielu pacjentów korzysta z prywatnej diagnostyki, dlatego realna skala zjawiska może być jeszcze większa.

Wzrost świadomości czy problem nadrozpoznań?

Z jednej strony rosnąca liczba diagnoz wynika z większej świadomości społecznej i lepszej dostępności specjalistów. Coraz więcej dorosłych zgłasza się po pomoc, bo wcześniej ich objawy pozostawały niezauważone.

Z drugiej strony brak jasnych zasad powoduje, że standardy diagnostyczne ADHD w Polsce różnią się w zależności od placówki. Zdarza się, że rozpoznanie pada podczas bardzo krótkiej wizyty. Czasem lekarz opiera się wyłącznie na komputerowym teście uwagi, który nie powinien być samodzielnym narzędziem diagnostycznym.

Eksperci ostrzegają, że taka praktyka może prowadzić zarówno do pominięcia innych zaburzeń psychicznych, jak i do nadrozpoznań oraz niepotrzebnej farmakoterapii.

Rzetelna diagnoza i współpraca specjalistów mają znaczenie nie tylko w psychiatrii. Także w rehabilitacji kluczowe są jasne standardy postępowania – dlatego sprawdzona fizjoterapia Poznań to gwarancja terapii opartej na wiedzy, a nie przypadkowych metodach.

Brak jednolitych wytycznych = nierówna jakość

Środowisko medyczne zwraca uwagę, że standardy diagnostyczne ADHD w Polsce nie mają formalnego, ogólnokrajowego umocowania. Istnieją rekomendacje opracowane przez ekspertów i opublikowane w czasopismach naukowych, jednak nie zostały one przyjęte jako oficjalny standard państwowy.

W praktyce oznacza to dużą dowolność postępowania. Jeden specjalista przeprowadza pełny wywiad rozwojowy i kliniczny, inny ogranicza się do skróconej procedury. Pacjent nie ma więc pewności, czy jego diagnoza została postawiona zgodnie z minimalnym standardem jakości.

Spór o uznawanie opinii psychologicznych

Kolejnym problemem jest nieuznawanie przez niektóre placówki zewnętrznych opinii psychologicznych. Pacjent, który otrzymał opinię od psychologa, bywa kierowany na dodatkowe, wieloetapowe procesy diagnostyczne w tej samej sieci medycznej.

Część ekspertów uważa, że takie działania prowadzą do niepotrzebnego wydłużania diagnostyki i generowania dodatkowych kosztów. Spór dotyczy także roli psychologa w procesie rozpoznania ADHD u dorosłych.

Pacjent może złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta lub do okręgowej izby lekarskiej. Jednak specjaliści podkreślają, że to nie rozwiązuje problemu systemowego.

Podobnie jak w diagnostyce ADHD, także w leczeniu stomatologicznym liczy się jakość i kompleksowe podejście. Doświadczony ortodonta Wrocław zadba o pełną diagnostykę i plan leczenia zgodny z aktualnymi standardami medycznymi.

Ministerstwo: lekarz to wolny zawód

Środowisko ekspertów apeluje, aby Ministerstwo Zdrowia przeanalizowało istniejące rekomendacje i formalnie zaadaptowało je jako krajowe standardy diagnostyczne ADHD w Polsce. Zdaniem specjalistów takie działanie uporządkowałoby rynek i zwiększyło bezpieczeństwo pacjentów.

Resort zdrowia odpowiada jednak, że lekarze wykonują wolny zawód i samodzielnie podejmują decyzje merytoryczne. Minister może określać standardy organizacyjne opieki, ale nie może narzucać szczegółowych rozstrzygnięć klinicznych.

W efekcie odpowiedzialność za stosowanie wytycznych spoczywa głównie na środowisku medycznym.

Rosnące liczby, brak systemowego rozwiązania

Standardy diagnostyczne ADHD w Polsce pozostają więc kluczowym tematem w obliczu rosnącej liczby pacjentów. Bez ich formalnego ujednolicenia problem nierównej jakości świadczeń będzie powracał.

Jednocześnie pacjenci powinni zwracać uwagę na sposób prowadzenia diagnostyki. Pełny wywiad, analiza historii rozwojowej i współpraca interdyscyplinarna to elementy, które zwiększają wiarygodność rozpoznania.

Rosnąca liczba diagnoz pokazuje, że ADHD przestało być tematem marginalnym. Teraz wyzwaniem jest to, aby standardy diagnostyczne ADHD w Polsce nadążyły za tą zmianą.

Przeczytaj także: Nanopęcherzyki w leczeniu guzów litych – czy twierdza nowotworu właśnie pęka?